Bina ve inşaat teknik tekstilleri

Çadırlar
Çadır ve barınaklar, inşaat materyalleri olarak kullanılan ilk tekstil malzemeleridir. Çadırlar geleneksel olarak göçebe toplumlar, tüccarlar, askerler, kâşifler ve kampçılar tarafından farklı amaçlar için kullanılagelmiştir. Esnek, hafif materyallerin barınak
yapımında kullanılması çok eskidir. Çadırların geleneksel olarak kullanımına örnek olarak; Kuzey Amerika’daki Kızılderililer tarafından kullanılan konik çadırlar, çöldeki Arap göçebelerinin kullandığı çadırlar ve orta Asya’da kullanılan kıl çadırlar verilebilir. Çadırların kullanımı Orta Çağda yaygınlaşmıştır.Savaşlar ve acil durumlar, geçici, planlanmamış yerleşimlerin artması, çadırların kullanımını artırmıştır. Çadır için
eski zamanlarda hayvan derisi veya doğal lifler kullanılırken, günümüzde ise tekstil materyalleri ve membranlar kullanılmakta ve kullanılan materyalin esnekliği, çadırları farklı şekillerde kullanma imkânı vermektedir. Tekstil malzemelerinin düşük ağırlık, katlanma ve sarılma yeteneği gibi özellikleri, çadırların küçük parçalar haline dönüştürülebilmelerini ve böylece çok kullanışlı ve taşınabilir olmalarını sağlamaktadır.Bu özellikleri nedeniyle çadırlar, özellikle son elli yıldır mimari tasarımda önemli bir yer edinmişlerdir.  Son yıllarda inşaat yapıları, işyerleri, fuar alanları, eğlence mekânları, serbest zaman ve oyun alanları için yeni çadır konstrüksiyonları geliştirilmiştir.Modern çadır yapıları, kullanılan malzeme miktarı ve ağırlığı minimize ederken, kaplanan alanın maksimizasyonuna olanak sağlayacak şekilde tasarlanmaktadır. Çadırların yapısal olarak iki türü bulunmaktadır:

• Direkli çadırlar
• Gerdirmeli çadırlar.
Direkli çadırlarda kumaş, gergin olarak değil dökümlü ve asılı durmaktadır. Bu tür çadırlar eskiden beri kamp vb amaçlar için kullanılagelen çadırlardır.

Gerdirmeli çadırlarise, yapısal olarak gerdirmeli yapıların özelliklerini taşımakta ve bu yapılar ile birçok benzer özellikler göstermektedir. Gerdirmeli çadırlar, yapılarındaki kumaşıngerginliği sayesinde ayakta durmakta ve bunlar için direkler gerekmemektedir. Çadırlarda kullanılan kumaşların ağırlık, yırtılma mukavemeti, gerilme mukavemeti, hava koşullarına karşı  dayanım, su geçirmezlik, nefes alabilirlik ve hidrostatik patlama dayanımı özelliklerin iyi olması istenmektedir. Çadırların yapısında kullanılan membranlar en çok poliester ve polivinilden üretilmektedir. Tablo 4’te ağır kaplamaya sahip çadır kumaşlarının tipik özellikleri gösterilmiştir.[12] Askeri kamuflaj ve NBC koruma gibi amaçlar için kullanılacak çadırlardan güç tutuşurluk, kimyasallara karşı dayanım ve bariyer özellikleri gibi yüksek performans özellikleri de beklenmekte ve böyle durumlarda çadırların üretiminde yüksek performanslı lifler kullanılmaktadır

Günümüzde modüler yapıların birleştirilerek geniş alanları kaplayacak çadırların üretilmesi, 3 yolla yapılabilmektedir:
1. Küçük ölçekli modüler çadır yapılarının yük taşıyan iskeletler yardımıyla birleştirilmesi

2. Metal kirişlerin birbirine eklenerek bir membranla kaplanmasıyla büyük bir alan oluşturulması

3. Gerdirilebilen, kavisli membranların, bir seri direğin üzerine gerilerek ve direklere halatlarla bağlanması

Binaların Ses ve Isı Yalıtımı

Tekstil malzemeleri bina yalıtımında önem­li bir rol oynamaktadırlar. Tekstil malze­meleri uzun yıllardır bina yalıtımında kul­lanılmakta ve günümüzde ise daha da geliştirilmiş olan materyaller yaygın olarak yalıtım amaçlı kullanılmaktadır. [38] Bina­larda iyi bir yalıtım sağlamak, konfor şart­larının temini bakımından, yapı sektörün­de kaliteli binalar inşa edilmesinde önemli bir etkendir. Yalıtım denildiğinde öncelik­le ses, ısı ve su yalıtımı akla gelmektedir. Binaların çatıları, iç duvar, döşeme veya tavanları için yalıtım amacıyla çok farklı tipte ürünler geliştirilmiştir.

malzemelerin aşağıda verilen özellik­lerine dikkat edilmesi gerekmektedir:

– Isı iletkenliği,

– Isı depolama kapasitesi,

– Ha­vadan (hidroskopi)veya malzemelerden nem alma yeteneği ve eğilimi,

– Malze­me içerisinde nem iletme özelliği (su ilet­me özelliği, kapilariletim özelliği),

– Nemli malzemenin kuruma konusunda davranışı (nem desorpsiyonu),

– Ses emme-soğur­ma ve bunu uzun süre koruma yeteneği,

– Nem etkisi altında malzemenin daya­nıklılığı,

– Değişken sıcaklık ve nem etkileri altında şekil ve hacim değişikliğine olan eğilim,

– Malzemenin yüksek ve düşük sı­caklıklara dayanım özelliği,

– Sertlik, ısı ve nem etkisi altında değişimiyle ilgili özellik­ler,

– Kohezyona karşı dayanıklılık,

– Kimya­sal maddelere karşı dayanım (asitlerden, alkalilerden ve organik çözücülere karşı dayanım),

– Eskime dayanımı,

– Yüksek de­koratif özellik,

– Hava şartlarına dayanıklılık ve

– Malzemenin yapısal doku durumudur. Bina yalıtımında kullanılan izolasyon malzemeleri de çeşitlilik göstermektedir. Önemli olan uygun izolasyon malzeme­sinin kullanılmasıdır. İzolasyon malzemesi kullanım yerine bağlı olarak hem ısı hem ses izolasyon özelliğine, hem de nem tutu­culuk, yanmazlık, hafiflik, kolay uygulama, korozyon ve paslanmazlık gibi özelliklere sahip olmalıdır. İzolasyon malzemelerinin ham maddeleri de önemlidir.

Ses yalıtımı için tekstiller

Tekstil materyalleri binalarda ses yalıtımı için; – akustiğin geliştirilmesi, – sesin do­ğal kalitesinin muhafaza edilmesi, – isten­meyen seslerin geçirilmesinin önlenmesi, olmak üzere üç temel amaç için kullanıl­maktadırlar. [12] Binalarda “havadan ge­len gürültü” ve “çarpma gürültüsü” olmak üzere iki tip gürültü bulunmaktadır. Hava­dan gelen gürültü, binalardaki açık pen­cereler ve kapılar gibi açıklıklardan hava yoluyla iletilen gürültüdür. Çarpma gürül­tüsü binanın yapısından doğrudan geçen gürültüdür. Perdeler, keçeler ve özellikle halı gibi tekstil materyalleri havadan ge­len gürültüyü absorbe etme özelliğine sa­hiptir. Halılar, duvar kaplamaları ve perde­ler gibi ses absorblayıcı tekstil materyalleri yansıma zamanın azaltılması amacıyla da kullanılmaktadır. Yansıma zamanı (rever­beration time) sesin bina içerisinden çık­masına kadar geçen süre olarak tanım­lanmaktadır. Normal bir oturma odasında bu süre 0,5 saniye iken büyük bir binada bu süre 10 saniyeye çıkabilmektedir. Yan­sımanın tamamen eliminasyonu istenme­mektedir. Çok fazla absorbsiyon, sesin zayıflamasına ve duyulabilirliğinin azal­masına neden olmaktadır. [12]

Son yirmi yıldır iç mekanların ses izolasyonu ve sıcaklık kontrolünde, sesi yok eden açık hücre poliüretan köpükler bir çözüm olmuş­tur.Boşlukları doldurmak için kullanılan diğer popüler yöntemler arasında; – köpük ve el­yaf kompozitleri, – kauçuk veya polivinilklo­rür içeren yapılar, – cam elyaf yalıtımı, – iğ­nelenmiş veya reçinelenmiş uygun elyaftan üretilmiş nonwoven yüzeyler, – akrilik köpük bant bulunmaktadır. Fakat şimdilerde bu uygulama için iğnelenmiş pamuklu nonwo­ven yüzeyler, cam elyaf ve köpük yerine yeni teknolojilerle (meltblown, spunbonded) üre­tilmiş nonwoven malzemelerin kullanılması için çalışmalar yapılmaktadır.

Teflon® cam lifi kompozit materyalleri gü­rültünün azaltılması amacıyla kullanılmak­tadır. Kumaş içerisinde sesin azaltılmasını sağlamak için yapısı genellikle gözeneklidir. CarpetandRugInstitute of America, ses ab­sorbsiyonunu etkileyen başlıca faktörleri ta­nımlamıştır. Buna göre: (1) Kesik (Velur) hav yapısı, ilmek (bukle) hav yapısına göre daha iyi ses absorbsiyonu sağlamaktadır. (2) Velur yapılarda hav yüksekliği ve sıklığı absorbsi­yonu arttırmaktadır. (3) Bukle yapılarda hav yüksekliği, hav yoğunluğundan daha önem­lidir. (4) Akustik performans havda kullanılan lif tipinden bağımsızdır.

4.6.2 Isı yalıtımı için tekstiller

Türk Standartları TS 825ve Alman DIN normu 4108 ‘e göre, taşyünü, extrudepolistren, ex­pandedpolistren, camyünü, polietilen, poli­üretan, cam köpüğü gibi ısı iletkenlik değeri (λ) 0.060kcal/mh°C değerinin altında olan malzemelere “ısı yalıtım malzemesi”, bu de­ğerin üstünde kalanlara da “yapı malzeme­si” denmektedir. [41] Isı yalıtım malzemeleri, doğru uygulandığında, iletim, taşınım ve/ veya ışınım geçişi tipleri ile enerji geçişini azaltan malzemeler veya birleşik malzeme topluluklarıdır. Bu yalıtım malzemeleri lifli, taneli, film-tabaka, blok veya tek parça­dan yapılmış, açık-kapalı hücreli, kimyasal-mekanik olarak birbirine bağlanmış veya desteklenmiş karma malzemeler olabil­mektedir

 

İnceleyin

21

Organik tarım ve organik pamuk üretimi

Önce alüminyum girdi yaşantımıza, kısa sürede imal ve kullanım kolaylığı yüzünden her yeri kapladı. Daha ...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir